Opeens gaat iedereen wel legaal aan de joint

In Mexico geeft de politie de strijd tegen de kleine drugsgebruiker op; in Argentinië vindt het hooggerechtshof dat een volwassene zelfstandig kan beslissen over zijn levensstijl zonder dat de staat kan ingrijpen. ‘Officieel’ gedoogbeleid was vooral een Nederlandse aangelegenheid, maar krijgt steeds meer navolging. In tal van landen kijkt de overheid intussen gewoon ‘onofficieel’ de andere kant op.

Nederland is met zijn drugsbeleid al tientallen jaren het liberaalste jongetje van de klas. En daarmee ook het pispaaltje van de wereld, die ons gedoogbeleid doorgaans over één kam scheert met onze liberale opvattingen over abortus, euthanasie en prostitutie.

Maar kijk, precies op het moment dat in Nederland de discussie over het gedoogbeleid oplaait – zo kan het niet langer – vindt het elders juist navolging. De Mexicaanse regering keurde vorige maand een nieuwe wet goed waarin het bezit van een half gram cocaïne, 40 gram marihuana of 50 milligram heroïne niet langer strafbaar is. In Ecuador wordt een wet voorbereid die het bezit en gebruik van softdrugs depenaliseert. Bovendien zullen de straffen op kleine handel in verdovende middelen worden verlaagd. En in Argentinië bepaalde het hooggerechtshof onlangs dat mensen kleine hoeveelheden marihuana voor privégebruik in bezit mogen hebben. Hoe iemand wil leven, is zijn zaak, aldus de rechters, zolang hij de gemeenschap maar niet lastig valt. Typisch Nederlands, tot voor kort.

Mislukking

Begin dit jaar riepen drie Zuid-Amerikaanse oud-presidenten Barack Obama op zijn War on Drugs-beleid te herzien en onder meer het bezit en privégebruik van marihuana uit het Amerikaanse wetboek van strafrecht te halen. Volgens Fernando Henrique Cardoso (Brazilië), Ernesto Zedillo (Mexico) en Cesar Gaviria (Colombia) is de drugsbestrijding mislukt. Gaviria, die van 1990 tot 1994 samen met Amerikaanse anti-narcotica-agenten succesvol op cocaïnekeizer Pablo Escobar joeg, wil dat de VS investeren in schadebeperking (harm reduction) en preventieve maatregelen zodat Latijns-Amerika ontlast wordt van drugssmokkelaars. ‘Het heeft geen zin op morele gronden door te gaan met een beleid als daarmee geen enkel resultaat wordt geboekt.’

Veel Mexicanen vinden dat noorderbuur Amerika het Mexicaanse voorbeeld moet volgen en een soortgelijk gedoogbeleid moet invoeren. Dat zou de verkoop van marihuana doen dalen, menen ze. Tweederde van de winst van de Mexicaanse drugskartels komt van de verkoop van marihuana aan de VS.

Drugsnota

Terwijl de Nederlandse regering zich opmaakt voor een nieuwe drugsnota, die dit najaar wordt verwacht, groeit de lijst van landen waar de autoriteiten zich niet langer druk willen maken over de kleine genieter. In België wordt alleen het bezit van meer dan 3 gram marihuana of de verkoop daarvan juridisch vervolgd, en de kweek van één vrouwelijke cannabisplant voor eigen gebruik gedoogd. In Spanje is de verkoop van marihuana illegaal, maar persoonlijk gebruik wordt door de vingers gezien.

De Tsjechen vervolgen het bezit van een geringe hoeveelheid niet en de Zwitsers gedogen het kleinverbruik eveneens. In Uruguay wordt de individuele consumptie van softdrugs gedoogd, maar de rechter bepaalt van geval tot geval wat de toegestane limiet is. In Colombia bestaat al sinds 1994 een gedoogbeleid als het gaat om persoonlijke drugsconsumptie.

En dan zijn er nog tal van landen als Iran, India en Marokko waar geen ‘officieel’ gedoogbeleid bestaat, maar waar de overheden als het zo uitkomt gewoon de andere kant op kijken. Wat niet weet, wat niet deert.

In de meeste landen wordt geen onderscheid tussen hard- en softdrugs gemaakt. De Polen, Grieken en Fransen treden keihard op tegen elke vorm van bezit, gebruik en handel. Zweden hanteert, wellicht verrassend, het strengste drugsbeleid van de EU. Stockholm streeft naar een drugsvrije samenleving en legt daarmee een zware druk op de gezamenlijke Europese aanpak van het drugsprobleem.

Met het gedoogbeleid probeert Nederland met name de softdrugs (hennepprodukten, zoals hasj en wiet) buiten de criminaliteit te houden. Het nationale drugsbeleid richt zich op preventie, schadebeperking en het binnen de perken houden van de risico’s van drugsgebruik; niet alleen voor het individu maar voor de hele maatschappij. Maar de coffeeshops in de grensgemeenten zorgen intussen voor zoveel overlast dat er steeds meer dicht moeten.

In de tuin

In ons land is het bezit van meer dan 5 gram hasj en marihuana strafbaar, maar de politie treedt niet op tegen de handel in softdrugs in de coffeeshops. Opsporing en vervolging van bezit tot 0,5 gram harddrugs (heroïne, cocaïne, xtc) heeft geen prioriteit. Cannabisteelt voor medicinale doeleinden is legaal, alleen onder staatstoezicht. Medicinaal gebruik is op doktersvoorschrift toegestaan.

Vijf wietplanten mag de Nederlander in zijn tuintje kweken en daar mag hij net zoveel happy pizza’s van bakken of joints van draaien als hij wil. Als niemand er maar last van heeft.

Bron: De Pers - Petra Janboers 3 september 2009

Terug naar het nieuwsoverzicht | Bekijk hier het nieuwsarchief